Proje İçeriği

Metrobüs Güvenli Sürüş Destek ve Akıllı Trafik Akış Yönetim Sistemi, İETT Elektronik Sistemler Müdürlüğü tarafından İstanbul'un en yoğun, en karmaşık ve en yüksek yolcu kapasiteli toplu taşıma hattı olan metrobüs sisteminde sürüş güvenliğini artırmak, insan kaynaklı kazaları önlemek ve ileri seviye akıllı ulaşım teknolojilerini gerçek saha koşullarında devreye almak amacıyla geliştirilmiştir.

Proje; ön ve tepe kameraları, radar, ultrasonik sensörler, DSM (sürücü davranış ve dikkat analizi), RTK tabanlı santimetre altı hassasiyetli konumlama, V2X haberleşme altyapısı ve araç içi CAN-BUS entegrasyonunu tek bir yapay zekâ destekli karar platformunda birleştirmektedir. Bu bütünleşik yapı sayesinde sistem, sürücünün algılayamadığı ya da geç reaksiyon verdiği riskli durumları önceden tespit edebilmekte ve yalnızca uyarı üretmekle kalmayıp, gerektiğinde araca aktif ve kontrollü müdahalede bulunabilmektedir.

Santimetre hassasiyetli konum verisi ile durak yaklaşımı, şerit takibi, takip mesafesi ve hız kontrolü gerçek zamanlı olarak izlenmekte; risk seviyesine bağlı olarak sürücüye sesli, görsel ve titreşimli uyarılar iletilmekte, riskin devam etmesi durumunda sistem kademeli hız düşürme, retarder kontrolü ve otomatik frenleme gibi güvenli müdahale senaryolarını devreye almaktadır. Sistemin başlıca müdahale senaryoları arasında hız sınırı ihlali müdahalesi, peron yaklaşım kontrolü, tünel bölgesi hız yönetimi, engel ve yaya koruma sistemi, adaptif takip ve çarpışma önleme, eğimli yol (yokuş) hız denetimi, istasyon içi trafik yönetimi, DSM ve akıllı saat entegrasyonu ile hava koşullarına göre frenleme optimizasyonu yer almaktadır.

Proje kapsamında demo bir metrobüs aracında donanım montajları, sistem kalibrasyonları ve gece hat testleri başarıyla tamamlanmış; durak yaklaşımı, şerit ihlali ve araçlar arası mesafe senaryolarında sistemin 200 milisaniyenin altında tepki süresiyle çalıştığı doğrulanmıştır. Bu proje, lastik tekerlekli toplu taşımada uyarı odaklı sistemlerin ötesine geçerek aktif olarak kazayı önleyebilen yapay zekâ tabanlı güvenlik çözümlerinin Türkiye'deki ilk entegre uygulamalarından biridir; araç içi sürüş güvenliğinin yanı sıra trafik akış yönetimi, olay yönetimi ve filo koordinasyonunu da kapsayan bütünleşik bir yönetim altyapısı sunmaktadır

Projenin Amacı

Proje, hem mevcut sürüş güvenliği süreçlerini iyileştirmekte hem de tamamen yeni bir aktif müdahale hizmeti ortaya koymaktadır. Geleneksel uyarı odaklı sürücü destek sistemlerinin aksine, risk tespit edildiğinde kademeli gaz kesme, frenleme ve retarder kontrolü ile araca doğrudan ve kontrollü müdahale edebilen bir yetenek kazandırılmıştır. Bu yönüyle proje, kurumun sürüş güvenliği yaklaşımını reaktif uyarı modelinden proaktif ve otomatik müdahale eden bir güvenlik modeline dönüştürmektedir.

Proje içindeki en büyük inovasyon nedir? (yeni bir teknoloji veya var olan teknolojinin farklı kullanımı gibi. IOT, M2M, AI vb.)

Projenin en büyük inovasyonu, uyarı odaklı pasif sistemlerin ötesine geçerek aktif ve kademeli müdahale yeteneği sunmasıdır. RTK, V2X ve çoklu sensör füzyonunun (radar, ultrasonik, DSM, kamera) tek bir platformda entegre edilmesiyle santimetre hassasiyetinde konum bilgisi kullanılarak otonom hız ve fren yönetimi sağlanmaktadır. Lastik tekerlekli toplu taşımada araç içi sensörler, yüksek hassasiyetli konumlama, sürücü izleme ve mekanik müdahale yeteneklerini bu seviyede bütünleşik sunan ve gerçek saha koşullarında aktif müdahale gerçekleştirebilen benzer bir uygulamaya dünya genelinde rastlanmamaktadır.

Proje kurum içindeki hangi bölüme fayda sağlamıştır?(satış, pazarlama, finans, İK, IT, Üretim, Planlama, Satın alma, Lojistik Müşteri İlişkileri gibi)

Proje; İETT Elektronik Sistemler Müdürlüğü, Filo ve İşletme Yönetimi, Araç Bakım ve Teknik Hizmetler, Sürücü Eğitim ve Gelişim, İş Sağlığı ve Güvenliği ile Ulaşım Planlama/Trafik Yönetimi birimlerine doğrudan fayda sağlamaktadır. Sürüş davranışlarının veriyle izlenmesi sayesinde hedefli şoför eğitimleri planlanabilmekte, araç hasarları ve bakım maliyetlerinde azalma öngörülmekte, trafik akış yönetimi ve olay yönetimi süreçleri güçlendirilmektedir.

Projenin hayata geçirilmesi konusunda üst yönetimin desteğini tam olarak alabildiniz mi?

Evet. Pilot ve demo çalışmalarının başarıyla tamamlanmasının ardından İstanbul Metrobüs Hattı üzerinde İETT Genel Müdürü ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın bizzat katılımıyla canlı saha testleri ve uygulamalı sistem sunumları gerçekleştirilmiştir. Üst yönetimin doğrudan sahada gözlemlediği bu çalışmalar, sistemin gerçek operasyon koşullarındaki etkinliğini, güvenilirliğini ve ölçeklenebilirliğini kurumsal karar vericiler nezdinde somut olarak ortaya koymuş ve projenin hayata geçirilmesine güçlü bir destek sağlamıştır.

Proje sonunda ortaya çıkan sonuçları analiz edebildiniz mi? Rakamsal verilerle ifade eder misiniz?(ROI, maliyetlerde yüzdesel azalma, üretim süresinde azalma, hata payının düşmesi vs.)

Evet. Proje kapsamında belirlenen bir demo metrobüs aracında pilot uygulama başarıyla tamamlanmış, tüm donanım ve yazılım bileşenleri entegre edilerek gerçek hat koşullarında test edilmiştir.

Testlerde durak yaklaşımı, şerit ihlali ve araçlar arası mesafe senaryolarında sistemin 200 milisaniyenin altında tepki süresiyle çalıştığı doğrulanmıştır. Pilot uygulamadan elde edilen bulgular, sistemin filo geneline yaygınlaştırılmasıyla metrobüs hattında çarpışma ve kaza oranlarında ciddi ve sürdürülebilir bir azalma sağlanacağını ortaya koymaktadır.

Projenizde şirket içinden kaç kişi aktif olarak görev almıştır? Ekip birimleri hakkında kısaca bilgi verir misiniz?

Burada yalnızca çekirdek proje ekibinin mi, yoksa saha kurulum ekipleri, yüklenici/teknoloji firmaları ve İETT ekipleri dâhil toplam aktif katılımcı sayısının mı verileceği netleştirilmelidir.

Projenizde (varsa)işbirliği kurduğunuz veya destek aldığınız bilişim şirketlerini belirtiniz.

Proje, tamamen yerli mühendislik kabiliyetleri ve İETT bünyesindeki uzman teknik ekiplerin doğrudan katkısıyla tarafından geliştirilmiştir. Sistem mimarisi, sensör entegrasyonu, karar algoritmaları ve saha testleri kurum içi kaynaklarla gerçekleştirilmiş olup; çözümün geliştirilmesinde ana teknoloji ortağı olarak konumlandırılmış harici bir bilişim şirketi bulunmamaktadır. Geliştirilen entegre donanım, yazılım ve yapay zekâ tabanlı karar destek mimarisine ilişkin patent ve tescil başvuru süreçleri devam etmektedir.

Proje sırasında kullandığınız ve spesifik önemi olan markaları (varsa) belirtiniz. (Yazılım veya donanım markaları)

Proje kapsamında öne çıkarılan spesifik bir marka bulunmamaktadır; kullanılan başlıca donanım bileşenleri radar, ultrasonik sensör, DSM, RTK ve V2X modülleridir.